Kiedy Meirothea po raz pierwszy stąpała pośród ludzi, dała im księżyc, aby mogli widzieć w ciemności. Dała im język, aby mogli tworzyć historie, pamiętać o zmarłych i łagodzić ciężar smutku. Dała im muzykę, aby radość mogła wznieść się nawet w najchudsze dni.

Ale wraz z nią nadeszła pierwsza zima i pomimo delikatnego światła księżyca, Człowiek wciąż obawiał się długiej nocy. Śnieg zasypał znajome ścieżki, lasy zamilkły, a żywi czuli się tak zagubieni, jak krucha była ich pamięć.

Widząc to, Meirothea wezwała Arduinnę, dziką wróżkę z głębokiego lasu, której stopy znały każdą ukrytą zagłębienie, a której serce biło obietnicą wiosny.

Arduinna odpowiedziała bez słowa. Pobiegła w śnieg i ciemność, ze swoją Złotą Łanią u boku, a tam, gdzie przechodziła, za nią rozpościerały się nowe ścieżki, szlaki, które nigdy nie istniały, dopóki ona ich nie stworzyła. Ścieżki, które wiły się ku schronieniu, ku ognisku domowemu, ku bezpieczeństwu.

Żywi podążali tymi świeżymi śladami przez noc, odnajdując na nowo ciepło i siebie nawzajem. O świcie Łania Arduinny powróciła do Meirothei z jagodami uwięzionymi w porożu: jasnymi nasionami odnowy, zebranymi wzdłuż trasy, by przypominać żywym, że zima to tylko pora roku, a nie koniec.

Dlatego Gallowie tworzą Zimową Koronę Yule w hołdzie Arduinnie i jej Złotej Łani. Noszona na zakończenie procesji Yule, oddaje ona hołd darowi Arduinny: znak, że po opłakaniu zmarłych, żywi muszą znów ruszyć naprzód i że nawet zimą wciąż można wytyczyć nowe ścieżki.

Jak opowiadała babcia każdej zimy.

Starożytni mówili, że podczas Pierwszej Zimy, zanim ludzie nauczyli się opłakiwać i pamiętać, wędrowali zmarli.

Zasłona była cienka, ale ścieżki ciemne i nic nie prowadziło zagubionych dusz do domu. Nawet Meirothea, której księżycowe światło łagodziło noc, nie mogła oświetlić każdego miejsca, w którym krył się smutek.

Pewnego wieczoru, idąc przez mróz, Meirothea dostrzegła ducha dziecka siedzącego pod gołym drzewem. Dziecko było zmarznięte, przestraszone, niemogące wypowiedzieć własnego imienia, ponieważ ludzkość nie nauczyła się jeszcze prawdziwego języka, jedynie garstki słów, a żadnego nie oznaczającego żalu czy żałoby.

Meirothea uklękła i wyszeptała: „Malutka, podążaj za moim głosem”. Ale dziecko nie mogło się podnieść. Ich stopy splątały się w cieniu.

Meirothea zawołała więc wilka. Ale kroki wilka były zbyt ciężkie, a cienie zaczęły się obawiać jego zębów.

Wtedy Meirothea zawołała ptaka. Ale skrzydła ptaka nie mogły dosięgnąć nisko położonych miejsc, gdzie gromadzi się smutek.

Więc Meirothea zawołała po raz trzeci w ciszę świata: „Jeśli jakiekolwiek stworzenie zna ukryte drogi, niech mi je pokaże”.

Z ciemnych korzeni drzewa wyłoniła się mała postać. Stworzenie o bystrych oczach, zwinnych kopytach i rogach niczym dwa półksiężyce. Skłoniło się Meirothei, jakby czekało, aż przemówi.

Koza podeszła do duszy dziecka i delikatnie dotknęła jej rogiem. Tam, gdzie dotknęła, cienie się rozluźniły. Koza odwróciła się, idąc ścieżką, której jeszcze przed chwilą nie było, ścieżką wijącą się między cierniami smutku a głębokimi zaspami zapomnienia. A dziecko podążyło za nią.

Kiedy dotarli do Zasłony, koza wróciła do Meirothei i ponownie się skłoniła. „Dlaczego pomagasz zagubionym?” – zapytał Odkupiciel. Koza nie przemówiła, kozy wciąż rzadko to robią, ale przyłożyła czoło do jej dłoni, a ona zrozumiała: „Bo żywi rzadko patrzą w dół, a umarli często”.

Od tego dnia koza kroczyła przed Meirotheą we wszystkich zimowych podróżach. Jej kopyta odnajdywały każdą ukrytą drogę. Jej rogi rozbijały każdą pułapkę cienia. A w jej jasnych oczach odbijała się każda dusza, która szukała drogi do domu.

Dlatego w Yule splatamy małe koziołki ze słomy, aby oddać cześć Pierwszemu Przewodnikowi. Umieszczamy je w drzwiach, na paleniskach, przy ogniu lub latarni, wierząc, że koziołek wciąż kroczy niezauważony, torując drogę duchom zmarłych.

I mówimy: „Wilk strzeże, ptak ostrzega, a koza prowadzi cię do domu”.

Segurant i jama Lyonesse

Z wysokiej wieży w Lyonesse, samotnie czuwał, Gdzie lasy leżą w głębokiej ciemności, a wiatry jęczą jak trąby. Pewnej nocy, w bladym świetle księżyca, krzyk przeciął powietrze, Pół ryk, pół lament, żalu i rozpaczy.

Śpiewaj, o Segurant, Rycerzu strachu przed smokiem, On jedzie tam, gdzie nikt nie ośmieli się podążyć, Gdzie stąpali jedynie święci.

Znów nadeszło w kolejny wieczór, z dymem ciągnącym się po niebie, Smoczym oddechem, albo klątwą ducha, w straszliwych, żałobnych krzykach. Pojechał tam, gdzie kłębił się czarny dym i znalazł ziejącą jamę, A z jej głębin dobiegały dziwne głosy, bezkresny płacz.

Śpiewaj, o Segurant, Rycerzu strachu przed smokiem, Który poluje przez dym i cień, Dokąd prowadzą go smutne głosy.

Opowiedział o tym w sali dworu Artura, o tym, co zastał, o dymie i jękach, o mrocznej głębi i krzykach pod ziemią. Wtedy Merlin wstał i ostrzegł go wprost: „To nie jest bestia z kości, Lecz cień rozległy, który, jeśli uwolniony, może pochłonąć ciało i kamień”.

Śpiewaj, o Segurant, Rycerzu strachu przed smokiem, który przysiągł go ścigać, choć cały dwór odwrócił głowy.

Wyruszył więc z towarzyszami w mrok lasu, I tam znalazł ziejącą jamę, szeroką jak grobowiec olbrzyma. Sam odważył się zstąpić w jej głębiny, sam szukał dźwięku, I trzykrotnie jego róg rozbrzmiał w ciemności, Nim ziemia zapadła się.

Śpiewaj, o Segurant, Rycerzu strachu przed smokiem, Który dmie w róg w ciemności, A kamienie spadają mu na głowę.

Klify się załamały, kamienie posypały się, echa potoczyły się jak grzmoty. Ścieżka została zamknięta, rycerz zginął, gnany nieskończonym głodem cienia. Niektórzy mówią, że wciąż poluje na smoka, gdzie bezkresne jaskinie wiją się, inni, że otchłań pochłonęła go w całości, nie zostawiając po sobie nic.

Śpiewaj, o Segurant, Rycerzu strachu przed smokiem, który poluje na bestię na wieki, choć niektórzy twierdzą, że jest martwy.

List znaleziony w Lyonesse

Bracie Thomasinie,

Pisałem do ciebie szybko, bo odkryłem tu cuda, których nikt nie powinien przejść obojętnie. W tych czarnych lasach zobaczyłem dziwną roślinę, cierniową i poskręcaną, krwawiącą sokiem jak złoto, ciepłą jak ciało. Gdy złamałem gałąź, sok spłynął mi po ręce, i przysięgam, usłyszałem głos, miękki jak pieśń kościelna, a potem drugi, niski i głęboki, jak burczenie w brzuchu przed ucztą.

Były tam też kamienie, czarne i wyryte świętymi słowami, świecące jak świece ołtarzowe. Wziąłem trzy, bo księża dobrze płacą, nawet jeśli nazywają je przeklętymi. Głupcy! Brzmią jak dzwony kościelne, a ja czuję się mocny jak rycerz, gdy je mam.

Od tamtej pory śnię o stołach uginających się od mięsa i ciast, rybach tłustych jak świnie, chlebie białym jak śnieg. Widzę nas obu siedzących tam, jedzących do rozpuku, śmiejących się jak lordowie. Przysięgam na kości Oroaela, bracie, obudziłem się ze śliną na ustach.

Zaprawdę powiadam Ci, Thomasinie, ta ziemia jest bogata. Pójdę jeszcze głębiej, do otchłani, z której unosi się dym. W dole kryje się więcej cudów, złota dość dla nas obojga, jedzenia dość dla całej naszej rodziny. Kiedy to przyniosę, nikt już w Kerys nie będzie głodny. Módl się za mnie, jeśli chcesz, ale myślę, że teraz prowadzi mnie Boska ręka.

Twój brat,

Alain

Pieśń o sprawiedliwym Lyonesse

Zielone były doliny Lyonesse,

Lśniące rosą o świcie,

Jabłonie, dęby i snopki zboża,

Złote na każdym trawniku.

Nikt nie cierpiał głodu w owych czasach,

Ani dziecko nie chudło z niedostatku,

Bo ustawiono tam ogromny kocioł,

W którym nigdy nie brakowało pożywienia.

Jedli, pili i jedli znowu,

Aż brzuchy puchły od jedzenia,

A dar stał się przekleństwem żarłoka

I wylał się na brzeg.

Tak uczta zalała piękną zieloną krainę,

Doliny zapadły się,

A teraz tylko fale zachowują pamięć

O czasach Lyonesse.

O inkwizycji i bursztynowym uścisku

Do Najczcigodniejszego Ojca, Strażnika Kluczy,

Niech będzie wiadomo, że pewne okazy, niedawno przetransportowane z prowincji Lyonesse, zostały oddane pod opiekę Papieskich Arkanistów w celu przeprowadzenia badań i rozeznania. Roślina, o której mowa, ma ciemne, kolczaste gałęzie, lecz w ich wnętrzu płynie złoty sok, który jarzy się i brzęczy z niezwykłą siłą. Uczeni mistrzowie nadali jej nazwę Ambergrasp.

Pierwsze badania dały bardzo pomyślne rezultaty. Destylacja soku rzeczywiście poruszała powietrze, jakby tchnęła w nie ukryte tchnienie, a gdy zastosowano go do relikwii o mniejszej świętości, przedmioty te świeciły jaśniej i zdawały się odpowiadać na modlitwy z większym zapałem. W dyskusji doszli do wniosku, że w tym soku kryje się jakaś cząstka boskiego ducha, podobna do cnoty, która przylega do kości męczenników lub kamieni starożytnych świątyń. Mistrzowie są przekonani, że może on służyć do tworzenia relikwii i artefaktów lub do nadawania nowego blasku cudom.

Zachęceni tymi odkryciami, Arkaniści pokornie proszą o pozwolenie na założenie placówki w samym Lyonesse, aby mogli prowadzić działalność na tym polu. Wierzą, że dzięki pewnym technikom uprawy gleby i błogosławieństwu można przyspieszyć wzrost Ambergrasp i pomnożyć jego plony.

Niniejszy oficer zaleca, aby prośba ta została spełniona, dla dobra Kościoła Świętego i klęski jego wrogów.

Podpisano i opieczętowano, Brat Maciej z Inkwizycji Wierny Sługa Stolicy Apostolskiej